عارضه یابی نظام آمار و اطلاعات علم و فناوری کشور

lecture_thumbnail_926

کارفرما : معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

 

مدیریت و سیاستگذاری نظام علم و فناوری در سطح ملی نیازمند آمار و اطلاعات دقیق و معتبر از بخش‌های مختلف این نظام می باشد. در واقع تصمیم گیرندگان حوزه‌ی علم و فناوری بصیرت و آگاهی خود را از این اطلاعات کسب نموده و تصمیمات خود را برپایه آمارهایی که نشان دهنده‌ی وضعیت موجود و یا پیش بینی کننده‌ی روندهای آینده می‌باشند بنا می‌کنند. این آمار و اطلاعات بمانند قوه‌ی بینایی نظام علم و فناوری در سطح ملی عمل کرده و در صورت عدم پرداختن صحیح به آن حرکت این نظام ملی دچار اختلال خواهد شد.

از این رو کشورهای مختلف در این جهت گام‌های مهمی برداشته و هزینه‌های قابل توجهی انجام داده اند. در کشور ما نیز گفتمان‌سازی‌ها و اقداماتی که در سالهای اخیر با عناوین مختلفی همچون، جنبش نرم افزارى ، نهضت تولید علم، کرسی‌های آزاد اندیشی، نقشه جامع علمی، الگوی اسلامی، ایرانی پیشرفت و مواردی نظیر این در حوزه‌ی علم و فناوری به عمل آمده، حکایت از اهتمام ویژه‌ی مسئولین کشور و در راس ایشان مقام معظم رهبری «حفظه الله» به مقوله‌ی علم و فناوری دارد، که با توجه به جایگاه توصیف شده برای آمار و اطلاعات در نظام علم و فناوری کشور، اهمیت پرداختن به این موضوع کاملا روشن می‌گردد.

از طرفی دستیابی به آمار و اطلاعات در حوزه‌ی علم و فناوری همانند بسیاری دیگر از حوزه‌ها مستلزم طراحی کلان و شناسایی و استقرار سامانه های مناسب در بخش های مختلف نظام علم و فناوری است. در این پژوهش تلاش شده است تا گامی در جهت تحقق این هدف برداشته شود.

هدف از جمع‌آوری و پردازش آمار متفاوت است و این  هدف رویکرد طراحی سیستمها و ساز و کارهای جمع‌آوری، تحلیل و ارائه اطلاعات و داده‌ها را تعیین می‌کند. برخی از اهدافی که از ایجاد سیستمها و سازو کارهای اماری و داده‌محور متصور است عبارتند از:

ارائه گزارشات به مافوق و فرصت‌سازی برای ادامه کار

برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری (آینده‌نگری و پیش‌بینی)

ارزیابی و نظارت بر حسن اجرای برنامه‌ها و تصمیمات

تخصیص منابع و حمایت

شناخت یک سیستم یا موضوع (عمدتا در سیستمهای علمی و پژوهشی)

در سیستمهای ارزیابی که طراحی شاخص و ساز و کار گردآوری داده‌ها و اطلاعات مقدم بر جمع‌آوری و تحلیل آنها است مهندسی معکوس از هدف برای یافتن داده‌ها و اطلاعات کلیدی و سپس طراحی ساز و کار جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات مناسب است.

در سیستمهای رصد که داده‌ها و اطلاعات و تحلیل آنها بر استخراج شاخص مقدم است، فراهم کردن بسترهایی که اجزای سیستم حین فعالیت طبیعی و مطلوبیت‌زا داده تولید کنند اهمیت پیدا می‌کند. در حقیقت در این سیستمها فرایند جمع‌آوری اطلاعات فرایندی اضافه بر فرایندهای اصلی سیستم نیست و حین انجام فرایند و فعالیتها داده تولید می‌شود. در سیستمهای علمی بخصوص برای سیاست‌گذاری و آینده‌نگاری این سیستمها بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرند. با توجه به جنس نرم علم و فناوری و ماهیت اطلاعاتی و دانشی آن ایجاد چنین بسترهایی امکان‌پذیر است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *